دو دهه در حبس، معرفی زندانیان/ شماره ۱: سعید شاه‌قلعه

 در ایران زندانیانی سیاسی و عقیدتی وجود دارند که بیش از دو دهه از عمر خود را پشت میله‌های زندان سپری کرده‌اند. نگرانی اصلی خبرگزاری هرانا فراموش‌شدن این افراد در میان اخبار روزمره و چرخه‌های رسانه‌ای کوتاه‌مدت است. به همین دلیل، این خبرگزاری مجموعه‌ای از گزارش‌های منظم منتشر می‌کند که در هر پست به معرفی یک زندانی بلندمدت، مرور پرونده قضایی، وضعیت نگهداری، دسترسی‌ها و نیازهای فوری او می‌پردازد.

خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران در گزارش پیش رو به بررسی آخرین وضعیت سعید شاه‌قلعه پس از دو دهه حبس می‌پردازد.

کادر اطلاعات

▪️نام: سعید شاه‌قلعه

▪️سال بازداشت: ۱۳۷۹

▪️اتهام اعلام‌شده: «محاربه از طریق همکاری با سازمان مجاهدین خلق»

▪️حکم اولیه: اعدام

▪️حکم کنونی: حبس ابد (تبدیل‌شده با یک درجه تخفیف)

▪️محل‌های نگهداری: بند ۳۵۰ زندان اوین (تا ۱۳۸۷)، بند ۲۴۰ (انفرادی موقت در ۱۳۸۷)، انتقال به زندان ماهشهر (از ۱۳۸۷)، انتقال از زندان بوشهر به بند ۴ زندان قم (سال ۱۴۰۱ تا کنون)

▪️مرخصی/دسترسی‌ها: در سال‌های اخیر مرخصی گزارش نشده؛ دسترسی به خانواده و وکیل محدود گزارش شده است.

▪️وضعیت فعلی: همچنان در حبس بلندمدت با حکم ابد، علی‌رغم تغییرات قانونی که می‌تواند امکان بازنگری یا تخفیف فراهم کند.

روایت پرونده و روند قضایی

سعید شاه‌قلعه در سال ۱۳۷۹ بازداشت شد و در دادگاه کیفری به اتهام «محاربه از طریق همکاری با سازمان مجاهدین خلق» ابتدا به اعدام محکوم شد و سپس حکم او با یک درجه تخفیف به حبس ابد تغییر یافت. این تغییر حکم، اگرچه از نظر شکلی از تشدید مجازات جلوگیری کرد، اما عملاً او را در زمرهٔ محکومانِ با حبسِ نامحدود زمانی قرار داد؛ وضعیتی که در عمل می‌تواند سالیان طولانی تداوم یابد و دسترسی فرد به سازوکارهای بازنگری را دشوار کند.

نکات کلیدی در روند:

▪️ اتهام امنیتی سنگین: برچسب «محاربه» در پرونده‌های سیاسی-امنیتی در ایران از سنگین‌ترین عناوین اتهامی است و معمولاً پیامدهای قضایی و اجرایی گسترده‌ای دارد.

▪️ تبدیل حکم: صدور حکم اعدام در ابتدا و سپس تبدیل به حبس ابد، هم وزن سنگین اتهام و هم امکان مداخله‌های قضاییِ بعدی را نشان می‌دهد، اما لزوماً به‌معنای رفع بی‌عدالتی‌های احتمالی در رسیدگی نیست.

▪️ تداوم حبس علی‌رغم تغییرات قانونی: با وجود تغییرات قانونی که امکان اعادهٔ دادرسی، تخفیف مجازات یا آزادی مشروط را در برخی پرونده‌ها فراهم می‌کند، شاه‌قلعه همچنان در زندان باقی مانده است.

وضعیت نگهداری و انتقال‌ها

در طول دوران حبس، او در زندان‌های مختلف نگهداری شده است. ابتدا در بند ۳۵۰ زندان اوین محبوس بود و در سال ۱۳۸۷، توسط مأموران زندان مورد ضرب‌وشتم قرار گرفت و برای مدتی به انفرادی بند ۲۴۰ منتقل شد. پس از پایان دورهٔ انفرادی همان سال، به زندان ماهشهر منتقل شد. وی پس از اعتراف اجباری به قطع همکاری با سازمان مجاهدین خلق در سال ۱۴۰۱ از زندان بوشهر به بند ۴ زندان قم منتقل شد. او از آن زمان تاکنون در این زندان محبوس است.

مشاهدات مرتبط با استانداردهای نگهداری

▪️ انتقال‌های پی‌درپی: جابه‌جایی بین بندها و زندان‌ها می‌تواند دسترسی به خانواده، وکیل و خدمات بهداشتی را مختل کند.

▪️ انفرادی به‌عنوان ابزار تنبیهی: انتقال به بند ۲۴۰ (انفرادی) در ۱۳۸۷ نشان‌دهندهٔ استفاده از انفرادی است که در استانداردهای بین‌المللی باید محدود، نظارت‌شده و استثنایی باشد.

▪️ تحمل خشونت در زندان: گزارش هایی در رابطه با ضرب‌وشتم فیزیکی وی در ۱۳۸۷ و همچنین اعتراف اجباری آقای شاه‌قلعه مبنی بر قطع همکاری با سازمان مجاهدین خلق، که تحت فشار روانی در سال ۱۴۰۱ از وی اخذ شده است، وجود دارد. این موارد ذکر شده از مصادیقی است که لزوم مستندسازی مستقل و پیگیری حقوقی را برجسته می‌کند.

دسترسی به خانواده، وکیل و مرخصی

در سال‌های اخیر، شاه‌قلعه مرخصی دریافت نکرده است و دسترسی او به خانواده و وکیل محدود گزارش شده است. محدودیت مزبور، علاوه بر آثار روانی و اجتماعی، می‌تواند حق دفاع مؤثر و پیگیری سازوکارهای اعادهٔ دادرسی را نیز تحت‌تأثیر قرار دهد.

مسیرهای حقوقی بالقوه (توصیه‌های عمومی‌)

۱. اعادهٔ دادرسی: بررسی وجود دلایل و مستندات جدید یا ایرادات ماهوی/شکلی در رأی.

۲. درخواست تخفیف یا تبدیل مجازات: در صورت فراهم‌بودن شرایط قانونی.

۳. آزادی مشروط/تعلیق اجرای مجازات: ارزیابی تحقق شروط قانونی (مدت سپری‌شده، حسن رفتار، وضعیت سلامت و…)، در صورت امکان.

۴. پیگیری حقوق نقض‌شده در دوران حبس: از جمله حق درمان، منع رفتار خشونت‌آمیز، حق ملاقات منظم و دسترسی مستمر به وکیل.

۵. مستندسازی و دادخواهی بین‌المللی: در صورت انسداد مسیرهای داخلی، بهره‌گیری از سازوکارهای گزارشگری و مکاتبات حقوق بشری.

خط زمانی خلاصه

▪️۱۳۷۹: بازداشت؛ اتهام «محاربه از طریق همکاری با سازمان مجاهدین خلق».

▪️حکم اولیه: اعدام؛ تبدیل‌شده به: حبس ابد.

▪️تا ۱۳۸۷: نگهداری در بند ۳۵۰ اوین.

▪️۱۳۸۷: ضرب‌وشتم گزارش‌شده؛ انتقال موقت به انفرادی بند ۲۴۰؛ سپس انتقال به زندان ماهشهر.

▪️۱۴۰۱:از زندان بوشهر به بند ۴ زندان قم منتقل شد.

▪️سال‌های اخیر: عدم اعطای مرخصی؛ دسترسی محدود به خانواده و وکیل.

▪️وضعیت امروز: تداوم حبس ابد علی‌رغم تغییرات قانونی بالقوه مؤثر بر بازنگری پرونده

محروم از درمان؛ گزارشی از آخرین وضعیت عباس واحدیان شاهرودی در زندان وکیل آباد مشهد

 عباس واحدیان شاهرودی، نویسنده و فعال مدنی زندانی در وکیل‌آباد مشهد، که دچار مشکلات پزشکی شامل تپش قلب، فشار خون بالا و عفونت لثه است، از دسترسی به مراقبت‌های پزشکی تخصصی محروم مانده و مسئولان زندان از اعزام او به مراکز درمانی خودداری کرده‌اند.

بیانیه ۴۴ زندانی سیاسی علیه احکام اعدام شریفه محمدی، پخشان عزیزی و وریشه مرادی

– ۴۴ تن از زندانیان سیاسی با نگارش بیانیه‌ای، احکام اعدام صادره برای شریفه محمدی، پخشان عزیزی و وریشه مرادی را محکوم کردند. آنها در این بیانیه، خواستار واکنش فوری نهادهای حقوق بشری نسبت به این احکام شدند.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، ۴۴ تن از زندانیان سیاسی در اعتراض به صدور حکم اعدام علیه سه زندانی سیاسی زن، بیانیه‌ای نوشتند.

اشنویه؛ یاسر شریفیان، رشید فقی‌زاده و امید ابراهیمی به حبس محکوم شدند

 یاسر شریفیان، رشید فقی‌زاده و امید ابراهیمی، سه شهروند اهل اشنویه توسط دادگاه انقلاب این شهر مجموعا به ۱۰ سال حبس محکوم شدند.

به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از کولبرنیوز، سه شهروند اهل اشنویه به حبس محکوم شدند.

کیفرخواست پرونده مجتبی حفیظیان صادر شد

 کیفرخواست پرونده مجتبی حفیظیان، توسط شعبه پنجم دادیاری دادسرای دهدشت صادر و پرونده وی به دادگاه انقلاب این شهرستان ارجاع داده شد. 

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، کیفرخواست پرونده مجتبی حفیظیان، شهروند ساکن یاسوج صادر شد.

حبس بدون تصمیم؛ ادامه بلاتکلیفی ایمان خدری در زندان آبادان

 ایمان خدری، شهروند بازداشتی ساکن مسجدسلیمان، نزدیک به شش ماه است که به صورت بلاتکلیف در زندان آبادان نگهداری می‌شود. همچنین وی کماکان با دستور مسئولان مربوطه از ملاقات با خانواده محروم مانده است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، ایمان خدری، شهروند ساکن مسجدسلیمان، همچنان در بازداشت موقت به سر می‌برد.

محروم از درمان؛ گزارشی از آخرین وضعیت اکبر باقری در زندان قزلحصار کرج

 – اکبر باقری، زندانی سیاسی محبوس در زندان قزلحصار کرج، با وجود ابتلا به مشکلات پزشکی از جمله دردهای شدید گوارشی و علائم مرتبط با بیماری‌های روده و معده، از دسترسی به درمان محروم مانده است. با این وجود، مسئولان زندان از اعزام وی به مراکز درمانی خودداری کرده‌اند.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، اکبر باقری، زندانی سیاسی از درمان محروم است.

اتهام “جاسوسی”؛ ۸ تن در خراسان رضوی بازداشت شدند

 روابط عمومی سپاه پاسداران خراسان رضوی، از بازداشت هشت تن به اتهام “جاسوسی” در جریان جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، خبر داد.

به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از ایسنا، هشت تن توسط ماموران سپاه پاسداران در خراسان رضوی بازداشت شدند.

لقمان امینی، روحانی اهل سنت به حبس و خلع لباس روحانیت محکوم شد

  لقمان امینی، روحانی اهل سنت ساکن سنندج، توسط دادسرای ویژه روحانیت تهران به سه سال و یک ماه حبس و خلع دائم لباس روحانیت محکوم شد.

به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از کردپا، دادگاه ویژه روحانیت تهران علیه لقمان امینی، روحانی اهل سنت ساکن سنندج حکم صادر کرد.

پرونده‌سازی در زندان؛ گزارشی از آخرین وضعیت ندا فتوحی و زهره سرو در زندان قرچک ورامین

 زهره سرو و ندا فتوحی، زندانیان سیاسی محبوس در زندان قرچک ورامین، با گشایش پرونده‌ای جدید در دادسرای عمومی و انقلاب تهران مواجه شده‌اند.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، برای دو زندانی سیاسی پرونده جدیدی در دوران حبس گشوده شده است.

مرتضی پروین در زندان اوین از درمان محروم است

  مرتضی پروین، فعال ترک (آذربایجانی) محبوس در زندان اوین، از مشکلات پزشکی نظیر دیسک کمر و عفونت کلیه و مثانه رنج میبرد و نیازمند اعزام به بیمارستان است؛ امری که با مخالفت مسئولان زندان مواجه شده و در نتیجه از درمان محروم مانده است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، مرتضی پروین، فعال ترک (آذربایجانی) از درمان محروم است.

بیش از دو ماه در حبس؛ گزارشی از بازداشت کیهان مقصودی، شهروند بهائی

کیهان مقصودی، شهروند بهائی ساکن ارومیه اواخر خردادماه توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده است. وی که پس از پایان مراحل بازجویی به زندان ارومیه منتقل شده بود، چند روزی است که مجددا به یکی از بازداشتگاه های امنیتی انتقال یافته است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، کیهان مقصودی، شهروند بهائی در یکی از بازداشتگاه های امنیتی محبوس است.

تهران؛ صدور ۶۸ کیفرخواست در پرونده‌های مرتبط با جنگ ۱۲ روزه

 دادستان عمومی و انقلاب تهران از صدور ۶۸ کیفرخواست در ارتباط با پرونده‌های شکل‌ گرفته در جریان جنگ ۱۲ روزه اخیر خبر داد. این پرونده‌ها از سوی ضابطان قضایی تشکیل شده و مراحل بررسی آن‌ها در دادسرا ادامه دارد.

به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از ایسنا، ۶۸ کیفرخواست در پرونده های مرتبط با جنگ ایران و اسرائیل، در محاکم تهران صادر شده است.

با حکم دادگاه انقلاب؛ عباس زنگنه نژادی به حبس محکوم شد

 عباس زنگنه نژادی، شهروند ساکن رامهرمز توسط شعبه دوم دادگاه انقلاب اهواز به یک سال حبس محکوم شد. حکم صادره به مدت دو سال به حالت تعلیق درآمده است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، عباس زنگنه نژادی به حبس محکوم شد.

تداوم بازداشت حمیدرضا مروجی سبزواری، زهره غزنوی و اعظم السادات عمادی در زندان مشهد

  حمیدرضا مروجی سبزواری، پژوهشگر در حوزه عرفان، به همراه همسرش زهره غزنوی و یکی از شاگردانش به نام اعظم السادات عمادی، کماکان در زندان وکیل‌آباد مشهد در بازداشت و بلاتکلیفی به‌سر می‌‎برند.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، حمیدرضا مروجی سبزواری، زهره غزنوی و اعظم السادات عمادی، کماکان در بازداشت موقت به سر می‌برند.

ابزار جدید کنترل: قطع سیم‌کارت منتقدان

 – امروزه داشتن سیم‌کارت، یکی از الزامات زندگی در دنیای دیجیتال و مجازی است و هرگونه محروم‌شدن از این حق برای هرکسی می‌تواند یک فاجعه قلمداد شود. اتحادیه‌ی بین‌المللی مخابرات (ITU) در چندین سند رسمی، به اهمیت دسترسی به ابزار ارتباطاتی به‌عنوان یک حق بشری اشاره کرده است، به‌ویژه در اعلامیه‌ی اصول اجلاس جهانی (۱) درباره‌ی جامعه‌ی اطلاعاتی (WSIS)، باعنوان ارتباطات به‌عنوان حقوق بشر، بر فراهم‌سازی دسترسی برابر و غیردیجیتالی به اطلاعات و دانش تاکید شده است. (۲) اکنون تصور کنید که شما را به‌خاطر نقدهای اجتماعی و سیاسی که در فضای مجازی منتشر می‌کنید احضار و به شما حکم کنند که: یا نوشته‌های خود را در فضای مجازی پاک کن و یا در تایید عملکرد حکومت مطالبی منتشر کن، وگرنه سیم کارتت توقیف و مسدود می‌شود، در غیر این‌صورت نه‌تنها از حضور در آن فضا محروم می‌شوید، بلکه از تمام دسترسی‌ها، ازجمله امور بانکی و غیره، محدود می‌شوید. حتی نمی‌توانید سیم کارت جدید به نام خود ثبت کنید. در شرایط حاضر و در دنیای ارتباطی امروزه، این محدودیت‌ها مثل کابوسی است که تمام زندگی شما را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. متاسفانه مدتی است که این کابوس، بی‌سر و صدا برای بسیاری از کنشگران فضای مجازی اجرایی شده و رنگ واقعیت پیدا کرده است. گفته می‌شود این اتفاق پس از جنگ دوازده‌روزه شدت گرفته، هرچند با نگاهی به پیشینه‌ی موضوع، می‌توان رد اجرای آن‌را از اردیبهشت ۱۴۰۳ رصد کرد.

پایان اعتصاب غذای بابک دادبخش با وعده مساعد مسئولین

 بابک دادبخش، زندانی سیاسی محبوس در زندان تهران بزرگ، روز گذشته با وعده مساعد مسئولان به اعتصاب غذای خود پایان داد.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، بابک دادبخش به اعتصاب خود پایان داد.

تداوم بازداشت؛ بلاتکلیفی خدر و کلارا رسولی به ۴۸ روز رسید

 – خدر رسولی و دخترش کلارا رسولی، شهروندان ساکن مهاباد، علیرغم گذشت ۴۸ روز از زمان دستگیری، کماکان در یکی از بازداشتگاه‌های امنیتی ارومیه به سر می برند.

به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از کردپا، خدر رسولی و فرزندش کلارا کماکان در بازداشت به هستند.

بر اساس این گزارش، این پدر و فرزند علیرغم گذشت ۴۸ روز از زمان بازداشت همچنان در یکی از بازداشتگاه‌های امنیتی ارومیه نگهداری می‌شوند. این دو شهروند از حق تماس، ملاقات و دسترسی به وکیل محروم هستند.

اعتصاب غذا و خلف وعده مسئولان؛ گزارشی از آخرین وضعیت حمزه درویش

 حمزه درویش، زندانی سنی‌مذهب اهل تالش که دوران محکومیت ده سال و شش ماه خود را در زندان لاکان رشت سپری می‌کند، از تاریخ یازدهم مردادماه در اعتراض به ادامه حبس ناعادلانه، شکنجه‌های روحی و جسمی، نقض اصل تفکیک جرائم و بی‌توجهی به درخواست‌هایش دست به اعتصاب غذا زد. او مدتی بعد، پس از دریافت وعده‌هایی از سوی مسئولان زندان، اعتصاب خود را برای یک روز متوقف کرد اما با خلف وعده و کارشکنی مسئولان بار دیگر به اعتصاب بازگشت.

برخلاف پیمان‌نامه حقوق کودک؛ ۱۵۰ دانش‌آموز به مناطق عملیاتی اعزام شدند

 برخلاف تعهدات بین‌المللی ایران تحت عنوان الحاق به پیمان‌نامه حقوق کودک و تعهدات مربوط به عدم به‌کارگیری کودکان در امور نظامی، ۱۵۰ دانش آموز از بیجار به اردوی موسوم به “راهیان نور” در مناطق عملیاتی کشور اعزام شدند.